Pune Agri Hackathon 2026  ·  थीम ८ · भू-स्थानिक आणि GIS-आधारित पीक सर्वेक्षण

भू-दृष्टी Bhu-Drushti

महाराष्ट्रासाठी उपग्रह-जमीन समन्वय आणि पीक क्षेत्र सत्यापन प्रणाली

"उपग्रह पाहतो, प्रणाली सुचवते, अधिकारी निर्णय घेतो"

2.3 Cr दरहंगामी सत्यापित करावयाचे शेत भूखंड
5 Cr+ अचूकतेवर अवलंबून असलेल्या शेतकरी कुटुंबे
80%+ कृषी सहायक क्षेत्र वेळ पुनर्प्राप्त
₹ 0 उपग्रह प्रतिमा खर्च (ESA Sentinel-2)

समस्या

महाराष्ट्राच्या भूगोलापैकी सुमारे ५५–६०% शेतजमीन आहे, जवळजवळ ३ कोटी फुटबॉल मैदानांएवढी. या जमिनीचे सर्वेक्षण करणे बहुतेक वेळा हस्तचालित आणि वेळखाऊ प्रक्रिया आहे. आज, त्या शेतांवर काय उगवत आहे हे सत्यापित करण्याची जबाबदारी शेतकऱ्यांवर आहे, ज्यांना स्वयं-घोषणा करावी लागते. तरीही यामुळे राज्यव्यापी सर्वेक्षण होत नाही.

यामुळे पीक सत्यापन, नियोजन, अनुदान वितरण, विमा सत्यापन आणि आपत्ती व्यवस्थापन व मूल्यांकनात आव्हाने निर्माण होतात.

भू-दृष्टीशिवाय

बारामती तालुक्यातील एक कृषी सहायक, खरीपानंतर, ऑक्टोबर

  • तिच्या सर्कलमधील ३,२०० भूखंडांना प्रत्यक्ष सत्यापन आवश्यक आहे
  • ८ कृषी सहायक, प्रति भूखंड १५ मिनिटे = १००+ कामाचे दिवस
  • कोणत्या भूखंडांना खरोखर भेट आवश्यक आहे हे जाणण्याचा मार्ग नाही
  • प्रत्येक भूखंड समान प्राधान्य म्हणून हाताळला जातो

परिणाम: हंगामी कालावधीत सत्यापन पूर्ण करणे शारीरिकदृष्ट्या अशक्य.

भू-दृष्टीसह

तेच कृषी सहायक, तोच ऑक्टोबरचा सकाळ

  • उपग्रहाने रात्रभरात सर्व ३,२०० भूखंडांचे पूर्व-मूल्यांकन केले आहे
  • ती ४ चिन्हांकित भूखंडांची प्राधान्य रांग उघडते
  • भू-टॅग केलेल्या फोटो पुराव्यासह क्षेत्र भेटी पुष्टी
  • उर्वरित ३,१९६ उपग्रह ऑडिट ट्रेलसह स्वयं-पुष्टी

संपूर्ण सर्कल कालावधीत सत्यापित. ती आता अडथळा राहिली नाही.

ESA Sentinel-2 चा उपग्रह पीक डेटा (मोफत, १० मीटर रिझोल्यूशन, दर ५ दिवसांनी) महाराष्ट्रातील प्रत्येक भूखंड आधीच व्यापतो. भू-दृष्टी ही गहाळ समन्वय स्तर आहे.

डेमो

चार एकत्रित क्षमता

यापैकी कोणतीही आज कार्यप्रवाहात अस्तित्वात नाही.

🛰️

उपग्रह पाइपलाइन

उपग्रह छायाचित्र भूखंड सीमांपर्यंत. तोच कोड १० प्रोटोटाइप भूखंड किंवा महाराष्ट्राचे सर्व २.३ कोटी भूखंड बदलाशिवाय प्रक्रिया करतो. ढग आच्छादन > ४०%: अनिवार्य कृषी सहायक भेटीसाठी स्वयं-चिन्हांकित.

⚖️

जोखीम मूल्यांकन इंजिन

श्रेणी जुळवणी (टप्पा १), पिक्सेल-काउंट क्षेत्र तपासणी (टप्पा २), आणि DTW टाइम-सिरीज वर्गीकरण (भारतीय खरीप पिकांसाठी >८४% अचूकता).

📱

कृषी सहायक मोबाइल अॅप

ऑफलाइन प्रथम, शून्य इंटरनेटसह पूर्ण क्षेत्र दिवस. बजेट Android फोनवर काम करते. React Native with expo-sqlite.

🗺️

जिल्हा डॅशबोर्ड

कोणत्याही आधुनिक ब्राउझरवर Progressive Web App, इन्स्टॉल नाही. अधिकारी कक्षेनुसार भूमिका-आधारित प्रवेश. वेगवेगळ्या वैशिष्ट्यांसाठी मॉड्यूल-आधारित सक्रियकरण.

MVP स्थिती

कार्यरत प्रोटोटाइप, मालेगाव खुर्द गाव, बारामती तालुका, खरीप २०२४ च्या वास्तविक Sentinel-2 डेटा वापरून थेट डेमो.

उपग्रह पाइपलाइन, प्रमाणित

GEE Python पाइपलाइन सक्रिय. सर्व १० भूखंडांनी NDVI ०.६४–०.७९ परत केले, निरोगी खरीप वनस्पतीशी सुसंगत. Mahabhunaksha कॅडस्ट्रल डेटावरून भूखंड सीमा डिजिटाइझ केल्या.

जोखीम मूल्यांकन, सिग्नल १ कार्यरत

NDVI श्रेणी जुळवणी ०–१०० गुण तयार करते. डेमो आउटपुट: ६ स्वयं-पुष्टी, ३ चिन्हांकित, १ वाढवलेले. DTW टाइम-सिरीज वर्गीकरण टप्पा २ साठी नियोजित.

कृषी सहायक मोबाइल अॅप, मोड B (सत्यापन रांग)

४ भूखंडांची जोखीम-क्रमवारी रांग, ऑफलाइन-प्रथम SQLite, GPS अचूकता गेट ≤ १५ मीटर, निकालापूर्वी अनिवार्य भू-टॅग केलेला फोटो. हॅकाथॉन ठिकाणी डेमो मोड.

जिल्हा डॅशबोर्ड, मूलभूत

उपग्रह पीक वर्गीकरणानुसार रंगीत भूखंड बहुभुजांसह Leaflet नकाशा. जोखीम सारांश पॅनेल. अनुकरणीय पूर्व/नंतर घटना डेटासह NDVI आपत्ती बदल शोध प्रदर्शित.

बॅकएंड, स्वयंपूर्ण

Node.js (Express) + PostGIS on Docker. तीन REST endpoints: भूखंड रांग, निकाल अपलोड, NDVI डेल्टा हीटमॅप. टप्पा १ मध्ये शून्य सरकारी API अवलंबित्व.

रोडमॅप

टप्पा १ · आत्ता MVP

१० भूखंड, मालेगाव खुर्द. वास्तविक डेटासह सिग्नल १ जोखीम मूल्यांकन. स्वयंपूर्ण, कोणत्याही सरकारी API ची आवश्यकता नाही.

टप्पा २ · ३–९ महिने तालुका पायलट

पूर्ण तालुका, DILRMP कॅडस्ट्रल MoU, सिग्नल २ & ३, मोड A पेरणी कॅप्चर.

टप्पा ३ · ९–२४ महिने संपूर्ण महाराष्ट्र

सर्व ३६ जिल्हे, ३५८ तालुके, २.३ कोटी भूखंड, दोन्ही हंगाम. AgriStack API एकत्रीकरण.

अर्थशास्त्र का काम करते

₹ 0 उपग्रह प्रतिमा खर्च, ESA Sentinel-2 मोफत आहे
~₹ 0 नवीन तालुकाप्रति किरकोळ खर्च, तीच पाइपलाइन, नवीन विकास नाही
~₹1,800/mo टप्पा २ संपूर्ण तालुका पायलट (क्लाउड पायाभूत सुविधा खर्च)
₹500 Cr दूरसंवेदन आणि AI पीक सर्वेक्षणासाठी MahaAgri-AI धोरण २०२५–२०२९ वाटप, निधी प्राप्त, अद्याप तैनात नाही

संघ कृषिनोव्हेटर्स

AH
आदिती हतवळणे फुल-स्टॅक डेव्हलपर
YG
यामिनी गिरे प्रोडक्ट आणि डोमेन संशोधन

तंत्रज्ञान सल्लागार: Anand Hatwalne  ·  Anand Sathe