Pune Agri Hackathon 2026  ·  थीम ८ · भू-स्थानिक आणि GIS-आधारित पीक सर्वेक्षण

भू-दृष्टी Bhu-Drushti

महाराष्ट्रासाठी उपग्रह-जमीन समन्वय आणि पीक क्षेत्र सत्यापन प्रणाली

"उपग्रह पाहतो, प्रणाली सुचवते, अधिकारी निर्णय घेतो"

2.3 Cr दरहंगामी सत्यापित करावयाचे शेत भूखंड
5 Cr+ अचूकतेवर अवलंबून असलेल्या शेतकरी कुटुंबे
80%+ कृषी सहायक क्षेत्र वेळ पुनर्प्राप्त
₹ 0 उपग्रह प्रतिमा खर्च (ESA Sentinel-2)

समस्या

महाराष्ट्राच्या भूगोलापैकी सुमारे ५५–६०% शेतजमीन आहे, जवळजवळ ३ कोटी फुटबॉल मैदानांएवढी. या जमिनीचे सर्वेक्षण करणे बहुतेक वेळा हस्तचालित आणि वेळखाऊ प्रक्रिया आहे. आज, त्या शेतांवर काय उगवत आहे हे सत्यापित करण्याची जबाबदारी शेतकऱ्यांवर आहे, ज्यांना स्वयं-घोषणा करावी लागते. तरीही यामुळे राज्यव्यापी सर्वेक्षण होत नाही.

यामुळे पीक सत्यापन, नियोजन, अनुदान वितरण, विमा सत्यापन आणि आपत्ती व्यवस्थापन व मूल्यांकनात आव्हाने निर्माण होतात.

भू-दृष्टीशिवाय

बारामती तालुक्यातील एक कृषी सहायक, खरीपानंतर, ऑक्टोबर

  • तिच्या सर्कलमधील ३,२०० भूखंडांना प्रत्यक्ष सत्यापन आवश्यक आहे
  • ८ कृषी सहायक, प्रति भूखंड १५ मिनिटे = १००+ कामाचे दिवस
  • कोणत्या भूखंडांना खरोखर भेट आवश्यक आहे हे जाणण्याचा मार्ग नाही
  • प्रत्येक भूखंड समान प्राधान्य म्हणून हाताळला जातो

परिणाम: हंगामी कालावधीत सत्यापन पूर्ण करणे शारीरिकदृष्ट्या अशक्य.

भू-दृष्टीसह

तेच कृषी सहायक, तोच ऑक्टोबरचा सकाळ

  • उपग्रहाने रात्रभरात सर्व ३,२०० भूखंडांचे पूर्व-मूल्यांकन केले आहे
  • ती ४ चिन्हांकित भूखंडांची प्राधान्य रांग उघडते
  • भू-टॅग केलेल्या फोटो पुराव्यासह क्षेत्र भेटी पुष्टी
  • उर्वरित ३,१९६ उपग्रह ऑडिट ट्रेलसह स्वयं-पुष्टी

संपूर्ण सर्कल कालावधीत सत्यापित. ती आता अडथळा राहिली नाही.

ESA Sentinel-2 चा उपग्रह पीक डेटा (मोफत, १० मीटर रिझोल्यूशन, दर ५ दिवसांनी) महाराष्ट्रातील प्रत्येक भूखंड आधीच व्यापतो. भू-दृष्टी ही गहाळ समन्वय स्तर आहे.

डेमो

चार एकत्रित क्षमता

यापैकी कोणतीही आज कार्यप्रवाहात अस्तित्वात नाही.

🛰️

उपग्रह पाइपलाइन

उपग्रह छायाचित्र भूखंड सीमांपर्यंत. तोच कोड १० प्रोटोटाइप भूखंड किंवा महाराष्ट्राचे सर्व २.३ कोटी भूखंड बदलाशिवाय प्रक्रिया करतो. ढग आच्छादन > ४०%: अनिवार्य कृषी सहायक भेटीसाठी स्वयं-चिन्हांकित.

⚖️

जोखीम मूल्यांकन इंजिन

श्रेणी जुळवणी (टप्पा १), पिक्सेल-काउंट क्षेत्र तपासणी (टप्पा २), आणि DTW टाइम-सिरीज वर्गीकरण (भारतीय खरीप पिकांसाठी >८४% अचूकता).

📱

कृषी सहायक मोबाइल अॅप

ऑफलाइन प्रथम, शून्य इंटरनेटसह पूर्ण क्षेत्र दिवस. बजेट Android फोनवर काम करते. React Native with expo-sqlite.

🗺️

जिल्हा डॅशबोर्ड

कोणत्याही आधुनिक ब्राउझरवर Progressive Web App, इन्स्टॉल नाही. अधिकारी कक्षेनुसार भूमिका-आधारित प्रवेश. वेगवेगळ्या वैशिष्ट्यांसाठी मॉड्यूल-आधारित सक्रियकरण.

MVP स्थिती

कार्यरत प्रोटोटाइप, मालेगाव खुर्द गाव, बारामती तालुका, खरीप २०२४ च्या वास्तविक Sentinel-2 डेटा वापरून थेट डेमो.

✓
उपग्रह पाइपलाइन, प्रमाणित

GEE Python पाइपलाइन सक्रिय. सर्व १० भूखंडांनी NDVI ०.६४–०.७९ परत केले, निरोगी खरीप वनस्पतीशी सुसंगत. Mahabhunaksha कॅडस्ट्रल डेटावरून भूखंड सीमा डिजिटाइझ केल्या.

✓
जोखीम मूल्यांकन, सिग्नल १ कार्यरत

NDVI श्रेणी जुळवणी ०–१०० गुण तयार करते. डेमो आउटपुट: ६ स्वयं-पुष्टी, ३ चिन्हांकित, १ वाढवलेले. DTW टाइम-सिरीज वर्गीकरण टप्पा २ साठी नियोजित.

✓
कृषी सहायक मोबाइल अॅप, मोड B (सत्यापन रांग)

४ भूखंडांची जोखीम-क्रमवारी रांग, ऑफलाइन-प्रथम SQLite, GPS अचूकता गेट ≤ १५ मीटर, निकालापूर्वी अनिवार्य भू-टॅग केलेला फोटो. हॅकाथॉन ठिकाणी डेमो मोड.

✓
जिल्हा डॅशबोर्ड, मूलभूत

उपग्रह पीक वर्गीकरणानुसार रंगीत भूखंड बहुभुजांसह Leaflet नकाशा. जोखीम सारांश पॅनेल. अनुकरणीय पूर्व/नंतर घटना डेटासह NDVI आपत्ती बदल शोध प्रदर्शित.

✓
बॅकएंड, स्वयंपूर्ण

Node.js (Express) + PostGIS on Docker. तीन REST endpoints: भूखंड रांग, निकाल अपलोड, NDVI डेल्टा हीटमॅप. टप्पा १ मध्ये शून्य सरकारी API अवलंबित्व.

रोडमॅप

टप्पा १ · आत्ता MVP

१० भूखंड, मालेगाव खुर्द. वास्तविक डेटासह सिग्नल १ जोखीम मूल्यांकन. स्वयंपूर्ण, कोणत्याही सरकारी API ची आवश्यकता नाही.

→
टप्पा २ · ३–९ महिने तालुका पायलट

पूर्ण तालुका, DILRMP कॅडस्ट्रल MoU, सिग्नल २ & ३, मोड A पेरणी कॅप्चर.

→
टप्पा ३ · ९–२४ महिने संपूर्ण महाराष्ट्र

सर्व ३६ जिल्हे, ३५८ तालुके, २.३ कोटी भूखंड, दोन्ही हंगाम. AgriStack API एकत्रीकरण.

अर्थशास्त्र का काम करते

₹ 0 उपग्रह प्रतिमा खर्च, ESA Sentinel-2 मोफत आहे
~₹ 0 नवीन तालुकाप्रति किरकोळ खर्च, तीच पाइपलाइन, नवीन विकास नाही
~₹1,800/mo टप्पा २ संपूर्ण तालुका पायलट (क्लाउड पायाभूत सुविधा खर्च)
₹500 Cr दूरसंवेदन आणि AI पीक सर्वेक्षणासाठी MahaAgri-AI धोरण २०२५–२०२९ वाटप, निधी प्राप्त, अद्याप तैनात नाही

संघ कृषिनोव्हेटर्स

AH
आदिती हतवळणे फुल-स्टॅक डेव्हलपर
YG
यामिनी गिरे प्रोडक्ट आणि डोमेन संशोधन

तंत्रज्ञान सल्लागार: Anand Hatwalne  ·  Anand Sathe